مذكور داشتيم كه بازار و بازارچهء بسيار ديگر هم در شيراز هست كه درصدد ذكر آنها نيستم . كاروانسراهاى شيراز كاروانسراهاى گمرك : در بازار وكيل - يعنى در بازار كلاه‌دوزان مذكور - از بناهاى مرحوم كريم خان زند است و حجراتش دو طبقه است و دو طرف دارد ؛ هر دو با عرصهء وسيع در اين سرا ، مال التّجاره را عشور مىنمايند . كاروانسراى روغنى : نيز در بازار مذكور است . عرصه‌اش از همهء سراها بزرگتر است [ 502 f ] و از بناهاى وكيل ، ايضا ؛ و در آن ، تجّار و جماعتى از پارسيان‌اند كه نيز تجارت دارند ؛ بزرگ ايشان است ملّا خسرو شاهجهان ؛ مردى است فرزانه و خردمندى يگانه . كاروانسراى قوام : هم در آن بازار است ؛ حجراتش دو طبقه ؛ تمام تاجرنشين ؛ و اين سرا در اين ازمنه بنياد نهاده شده ، حسب الحكم رخشندهء گوهر درج اصالت و فروزندهء اختر برج جلالت ، عليا حضرت فرشته خصلت ، حاجيه كوكب الدّوله - دامت شوكتها - زوجهء جناب قوام الملك حاليه و صبيّهء مرحوم حاجى نصير الملك ؛ مشار اليها ، مملكت را عاقله‌اى است و دولت را كافله‌اى : عربيّه رأت الحياء طلاوة الايمان * حسناء لم يرظلّها القمران « 1 » كاروانسراى فيل : در بازار شمشيرگران مذكوره است ؛ از بناهاى كريم خان وكيل ؛ و در آن است تجّار و جمعى پيله‌ور و غير ذلك . كاروانسرى گلشن « 2 » : كه آن را سراى مشيرى نيز گويند ؛ حاجى مشير الملك ساخته ؛ سرايى است خوش‌طرز و باروح ؛ حجرات فوقانى نيز دارد ؛ در آنها ، اكثر تجّارند ؛ و جناب حاجى ميرزا كريم صرّاف كه سابقا

--> ( 1 ) . يعنى داشت حياء و شرم را ، حسن و خوبى و ايمان ، آن زنى كه نديده است سايهء او را آفتاب و ماه . ( 2 ) . كاروانسراى گلشن مذكور ، در سال 1280 و اند ساخته شده [ است ] .